Dapatan RCI Tabung Haji Sahaja Tidak Cukup Untuk Dakwa Suspek, Kata Bekas Hakim

KUALA LUMPUR — Hasil siasatan dan laporan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) tidak boleh digunakan secara langsung sebagai asas kukuh untuk membawa mana-mana pihak ke muka pengadilan tanpa sokongan bukti forensik yang lengkap. Pandangan undang-undang ini diketengahkan oleh seorang bekas hakim Mahkamah Rayuan susulan polemik berterusan mengenai isu integriti dan pengurusan kewangan di Lembaga Tabung Haji (TH).

Menurut beliau, walaupun suruhanjaya siasatan mempunyai kuasa luas untuk memanggil saksi dan meneliti dokumen, mandat utama mereka adalah mencari kebenaran dan membuat syor, bukannya berfungsi sebagai badan pendakwaan rasmi. Oleh itu, kertas siasatan yang berasingan perlu dibuka oleh agensi penguatkuasaan yang sah sebelum sebarang pendakwaan dapat dipertimbangkan di mahkamah terbuka.

Peranan RCI Berbeza Daripada Proses Siasatan Jenayah

Isu mengenai kedudukan undang-undang laporan RCI sering menjadi perdebatan hangat di kalangan pengamal undang-undang dan orang awam. Dalam konteks Tabung Haji, pelbagai pihak mengharapkan tindakan undang-undang segera diambil terhadap individu yang dikaitkan dengan kepincangan pentadbiran pada masa lalu.

Walau bagaimanapun, proses perundangan di Malaysia mempunyai garis panduan yang ketat. Keterangan yang dikumpulkan semasa prosiding RCI tidak semestinya memenuhi ambang pembuktian (*threshold of proof*) yang diperlukan dalam kes jenayah atau sivil di mahkamah.

Mengapa Keterangan RCI Belum Cukup Untuk Sabitan

Bekas hakim terbabit menjelaskan beberapa faktor utama mengapa laporan suruhanjaya siasatan tidak boleh dijadikan sandaran tunggal untuk mendakwa suspek:

• Standard Pembuktian Berbeza: Mahkamah memerlukan bukti melampaui keraguan munasabah (*beyond reasonable doubt*) bagi kes jenayah, manakala RCI beroperasi berasaskan terma rujukan yang ditetapkan oleh Yang di-Pertuan Agong.
• Isu Keterangan Hearsay: Sesetengah maklumat yang diterima oleh RCI mungkin berbentuk pandangan atau keterangan dengar cakap yang tidak boleh diterima di bawah Akta Keterangan 1950.
• Hak Membela Diri: Prosiding RCI tidak terikat sepenuhnya dengan prosedur ketat perbicaraan mahkamah yang menjamin hak soal balas secara menyeluruh bagi pihak yang dinamakan.

"Hanya keterangan yang dikumpulkan secara sah oleh pihak berkuasa yang bertauliah seperti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) atau Polis Diraja Malaysia (PDRM) sahaja yang boleh dikemukakan di mahkamah untuk tujuan pendakwaan," jelas beliau.

Tanggungjawab Badan Penguatkuasaan Selepas Laporan RCI

Walaupun dapatan RCI tidak mencukupi untuk terus membawa kes ke mahkamah, ia tidak bermakna laporan tersebut tidak mempunyai nilai. Sebaliknya, dokumen dan syor yang terkandung dalam laporan suruhanjaya itu berfungsi sebagai panduan atau peta jalan (*roadmap*) yang sangat bernilai bagi pihak berkuasa penyiasat.

Agensi seperti SPRM boleh menggunakan maklumat yang mendedahkan kelemahan tadbir urus atau salah laku di Tabung Haji untuk memulakan siasatan rasmi di bawah Akta SPRM 2009 atau Kanun Keseksaan. Melalui siasatan baharu ini, pegawai penyiasat perlu mendapatkan dokumen asal, merakam percakapan saksi secara rasmi, dan membina kes yang kukuh dari segi forensik kewangan.

Harapan Awam Terhadap Integriti Tabung Haji

Tabung Haji sebagai institusi simpanan utama umat Islam di negara ini sentiasa menjadi perhatian rakyat. Sebarang kontroversi yang melibatkan dana jutaan pendeposit mencetuskan kebimbangan mendalam mengenai ketelusan pengurusan institusi tersebut.

Justeru, pendedahan penemuan RCI sebelum ini telah menuntut satu bentuk akauntabiliti yang telus. Rakyat menantikan keadilan ditegakkan sekiranya benar berlaku sebarang pelanggaran amanah atau ketirisan dalam pentadbiran terdahulu.

Namun, pakar undang-undang menasihatkan agar orang ramai bersabar dan memberi ruang kepada pihak berkuasa untuk menjalankan siasatan terperinci mengikut lunas undang-undang yang betul. Tindakan terburu-buru tanpa bukti yang kalis cabaran di mahkamah dikhuatiri hanya akan memihak kepada pihak yang didakwa sekiranya kes tersebut terlepas atas teknikaliti undang-undang.

Kesimpulan

Kesimpulannya, dapatan RCI Tabung Haji hanyalah permulaan kepada usaha membersihkan integriti institusi kewangan tersebut. Walaupun ia tidak boleh dijadikan tiket segera untuk membawa individu ke tali gantung atau tirai besi, peranannya sebagai pemangkin kepada siasatan jenayah yang sebenar amat penting. Kerjasama erat antara agensi penguatkuasaan dan Jabatan Peguam Negara kini menjadi kunci utama dalam memastikan keadilan dapat ditegakkan dengan tuntas.