Genap 72 tahun sejak Haji Sulong Abdul Kader Toh Meena dipaksa hilang oleh pihak negara. Beliau merupakan tokoh yang sangat dihormati oleh masyarakat di kawasan sempadan selatan Thailand, khususnya di Pattani, Yala dan Narathiwat, sebagai seorang wira yang mengabdikan dirinya kepada agama, bangsa, dan hak asasi manusia.
Latar Belakang dan Perjalanan Ilmu Haji Sulong
Haji Sulong dilahirkan sekitar penghujung dekad 1890-an di Kampung Anok Ru, wilayah Pattani, dalam sebuah keluarga yang mempunyai latar belakang guru agama. Ketika berusia kira-kira 12 tahun, beliau mengambil keputusan untuk menyeberangi sempadan demi menimba ilmu ke Mekah, Arab Saudi. Beliau menghabiskan lebih 20 tahun di sana dan mendalami pelbagai cabang ilmu Islam sehingga mempunyai pengetahuan agama yang amat luas dan diiktiraf.
Dua tahun selepas kembali ke tanah air, beliau menubuhkan sekolah agama Islam pertama di Thailand pada tahun 1929. Penubuhan sekolah tersebut mendapat sokongan yang baik daripada Phraya Phahon Phonphayuhasena, yang ketika itu merupakan Perdana Menteri Thailand. Bermula dari titik ini, Haji Sulong menjadi tokoh rujukan utama dan sangat dihormati oleh masyarakat Pattani serta wilayah-wilayah sekitarnya.
Ketengangan Hubungan dengan Kerajaan Pusat
Namun begitu, landskap politik berubah apabila sekitar tahun 1937, kerajaan pimpinan Marshal Plaek Phibunsongkhram melaksanakan dasar nasionalisme negara yang dikenali sebagai Ratthaniyom. Khususnya, arahan nasionalisme nombor 10 telah mewajibkan rakyat Thailand berpakaian mengikut peraturan dan bentuk yang ditetapkan kerajaan, termasuklah golongan ulama dan guru agama. Pada masa yang sama, kerajaan mengarahkan agar penggunaan undang-undang Islam berkaitan keluarga dan pewarisan dihentikan.
Keadaan tersebut menjadi antara faktor utama yang menyebabkan hubungan antara pihak kerajaan pusat dengan masyarakat Islam semakin renggang, khususnya di kawasan selatan Thailand yang majoritinya berketurunan Melayu.
Tujuh Tuntutan Pattani 1947
Dalam suasana yang mencabar itu, Haji Sulong bersama Jawatankuasa Islam Wilayah Pattani mula bangkit memperjuangkan hak masyarakat Melayu-Muslim. Pada 3 April 1947, beliau mengemukakan tujuh tuntutan penting kepada kerajaan. Secara ringkasnya, tuntutan tersebut berkaitan hak masyarakat Melayu-Muslim untuk mempunyai peranan yang lebih bermakna dalam pentadbiran dan pemerintahan empat wilayah di selatan Thailand.
Kerajaan pada awalnya menerima tuntutan tersebut untuk dipertimbangkan, namun menolak tuntutan utama yang berkaitan dengan pemerintahan sendiri kerana menganggapnya berpotensi membawa kepada pemisahan wilayah. Tuntutan-tuntutan lain pula, walaupun dijanjikan pertimbangan, akhirnya mengalami kelewatan birokrasi dan tidak dilaksanakan dengan bersungguh-sungguh.
Krisis Politik dan Penahanan Haji Sulong
Keadaan menjadi semakin meruncing susulan rampasan kuasa pada 8 November 1947 yang diketuai oleh Marshal Phin Chunhawan atas nama “Kumpulan Tentera Negara”. Rampasan kuasa ini menggulingkan kerajaan awam pimpinan Rear Admiral Thawan Thamrongnawasawat.
Selepas peralihan kuasa ini, kerajaan mengambil pendekatan yang jauh lebih tegas dan agresif terhadap gerakan politik di kawasan sempadan selatan. Akibatnya, Haji Sulong telah ditangkap pada 16 Januari 1948 atas tuduhan menghasut rakyat menuntut pemerintahan sendiri serta melakukan tindakan yang didakwa menghina kerajaan dan mencetuskan kekacauan.
Mahkamah menjatuhkan hukuman penjara selama 7 tahun, namun hukuman tersebut dikurangkan kepada 4 tahun 8 bulan selepas beliau memberikan kerjasama dan keterangan yang membantu proses perbicaraan. Beliau akhirnya dibebaskan lebih awal pada 20 Jun 1952.
Tragedi 13 Ogos 1954: Hari Kehilangan yang Misteri
Selepas dibebaskan daripada penjara pada tahun 1954, Haji Sulong kembali meneruskan tradisi murni dengan mengajar agama di sekolahnya. Walau bagaimanapun, laporan risikan dan aduan terus disampaikan kepada pihak kerajaan kononnya Haji Sulong masih meneruskan aktiviti politik dan sosial seperti sebelumnya.
Ekoran itu, beliau dipanggil untuk menjalani satu sesi soal siasat pada Jumaat, 13 Ogos 1954. Memandangkan Haji Sulong tidak begitu fasih berbahasa Thai, beliau membawa anak sulungnya, Ahmad Toh Meena, untuk bertindak sebagai penterjemah. Malangnya, kedua-dua beranak itu bersama dua orang rakan anaknya hilang tanpa jejak pada hari tersebut dan tidak pernah pulang ke pangkuan keluarga.
Usaha Pencarian dan Pengakuan Bersejarah
Keluarga Haji Sulong tidak pernah putus asa mencari kebenaran. Pada tahun 1955, mereka bahkan pergi ke Bangkok untuk mendapatkan bantuan daripada Than Phuying La-iad Phibunsongkhram serta menawarkan wang ganjaran kepada sesiapa sahaja yang mempunyai maklumat. Namun, segala usaha menemui jalan buntu.
Apabila kes ini dibuka semula dan disiasat pada tahun 1958, maklumat dalaman menunjukkan bahawa pegawai tinggi kerajaan mempunyai kaitan langsung dalam membawa keempat-empat mangsa untuk dibunuh sebelum menyembunyikan mayat mereka di kawasan Tasik Songkhla.
Satu lembaran sejarah baru terbuka pada 13 Ogos 2016, sempena ulang tahun ke-62 kehilangan Haji Sulong. Kraisak Choonhavan, bekas anggota Senat Thailand merangkap anak kepada Jeneral Chatichai Choonhavan dan cucu kepada Leftenan Jeneral Phin, hadir ke kediaman Haji Sulong di Pattani.
Di hadapan kira-kira 80 anggota keluarga Toh Meena, Kraisak membuat pengakuan terbuka dan menyampaikan permohonan maaf. Beliau mengakui bahawa keluarganya mempunyai kaitan langsung dengan tragedi itu melalui Polis Jeneral Phao Sriyanond, Ketua Polis Negara ketika era kehilangan tersebut. Permohonan maaf ini sedikit sebanyak merawat luka berpanjangan yang ditanggung oleh keturunan keluarga Haji Sulong.
Posts
0 Comments